"Звучит настолько соблазнительно, как будто читателя зовет ведьма". Рассказываем о Евгении Янищиц. 21.by

"Звучит настолько соблазнительно, как будто читателя зовет ведьма". Рассказываем о Евгении Янищиц

20.11.2018 09:41 — Новости Культуры | Tut.by  
Размер текста:
A
A
A

70 лет назад, 20 ноября 1948 года, в деревне Рудка (теперь Пинский район) родилась знаменитая белорусская поэтесса Евгения Янищиц. Вашему вниманию — редкие фотографии из архива кинофотофонодокументов.


Поэтесса Евгения Янищиц. 1981 год, Минск. Фото: Владимир Крук, БГАКФФД

Редкий случай: свою фамилию Евгения получила от первого мужа матери, Йозаса Янищица, который погиб на фронте в 1944-м, еще до ее рождения.

Известность пришла к Янищиц рано. В 1962 году ее первые стихотворения были опубликованы районной газете. В 17-летнем возрасте она уже печаталась в республиканской прессе.

Окончив филологический факультет БГУ, Янищиц скоро уезжает в Чехословакию, где служил ее муж. Но вскоре поэтесса одна возвращается в Минск. Работает в «Сельской газете» и журнале «Маладосць».

Хрестоматийным стало ее стихотворение «Ты пакліч мяне, пазаві».

«Гэткая самая паганская, лясная, ці хутчэй, зёлкавая і эротыка вершаў Янішчыц. — писал писатель Альгерд Бахаревич в книге „Гамбургскі рахунак Бахарэвіча“. — Яна ніколі не была пошлай, хаця любая іншая на яе месцы з тым самым наборам словаў па калена ўгрузла б у багне сюсюрэалізму. Фраза „Мы заблудзімся ў росных травах“ не мае ніводнага выразна эратычнага слова — а разам гэта гучыць настолькі спакушальна, нібы чытача кліча ведзьма. Гэта ненавязлівая эротыка — і таму чапляе. Чапляе не дзеяннем — а почасту проста красамоўным маўчаннем. Як гэтыя вось „запунсавела-прыпухлыя вусны“ каліны, якія ўжо не дадуць спакою таму, хто іх хаця б раз у жыцці пабачыць».

Ты пакліч мяне. Пазаві.
Там заблудзімся ў хмельных травах.
Пачынаецца ўсё з любві,
Нават самая простая ява.
I тады душой не крыві
На дарозе жыцця шырокай.
Пачынаецца ўсё з любві -
Першы поспех і першыя крокі.
Прыручаюцца салаўі,
I змяняюцца краявіды.
Пачынаецца ўсё з любві -
Нават ненавісць і агіда…
Ты пакліч мяне. Пазаві.
Сто дарог за маімі плячыма.
Пачынаецца ўсё з любві,
А інакш і жыць немагчыма.

Видео: vershy

Судьба Янищиц сложилась трагически.


Белорусские писатели, среди которых — поэтесса Евгения Янищиц (в центре) во время встречи с минскими метростроителями. Сентябрь 1980 г., Минск. Фото: БГАКФФД

«Яна памерла, як паэт — і коска тут мае значэнне амаль жыццевызначальнае; скончыла самагубствам, выкінуўшыся ва ўзросце сарака гадоў з акна сваёй менскай кватэры. — писал Альгерд Бахаревич. — І толькі гэтая яе смерць высвеціла ўсе тыя злавесныя словы ў вершах Янішчыц, якія пры жыцці аўтаркі, магчыма, успрымаліся проста як неабавязковыя „паэзы“ — непазбежныя перабольшанні, што так падабаюцца мілай маладосці.


Евгения Янищиц (2-я справа) во время подготовки очередного номера журнала „Маладосць“. 1987 г., Минск. Фото: С. Крицкий, БГАКФФД

Высветлілася, што не, што ўсё было сапраўды, што яна не гуляла з гэтым, што ёй балела… Звышнепрыкаяная змора — так яна сама вызначыла свой стан. „Вы без мяне ляціце, самалёты, вы без мяне імчыце, цягнікі“, „Я памру, ды не буду па-іхняму каркаць“, „А інакш і жыць немагчыма“ — такое зазвычай пішуць, у думках назычыўшы сабе перад гэтым доўгіх гадоў і жаночага шчасця, а тут… „Мама падрэзала косы, як укароціла шлях“. „Выпі, золатца, вады, сэрца супакоіцца“ — нават цяпер гэта гучыць трывожным намёкам. І: „Маўчаць невыносныя сцены…“ — яшчэ адзін унёсак Янішчыц у „Слоўнік беларускага маўчання“, адно з найлепшых апісаньняў адзіноты ў беларускай паэзіі, якое можна паставіць побач з „Адзінотай“ Гаруна.


Поэт Василь Зуенок, поэтесса Евгения Янищиц, писатель Алексей Карпюк и поэт Василь Витка (слева направо) в Доме творчества. 1987 г., Минск. Минск. Фото: С.Крицкий, БГАКФФД

А тое „шалёнае таксі“, пра якое яна на першы погляд мімаходзь згадвае ў адным з вершаў, яно ўжо выехала з парку, ужо набліжаецца, светлафоры — толькі кароткія адтэрміноўкі, неўзабаве яно ўжо будзе стаяць пад вокнамі, чакальна адчыніўшы дзверы».


Поэтесса Евгения Янищиц в кабинете. 1988 г., Минск. Фото: С.Крицкий, БГАКФФД

Материалы подготовила главный архивист отдела научного использования документов и информации БГАКФФД Елена Полещук.

 
Теги: Минск
 
 
Чтобы разместить новость на сайте или в блоге скопируйте код:
На вашем ресурсе это будет выглядеть так
70 лет назад, 20 ноября 1948 года, в деревне Рудка (теперь Пинский район) родилась знаменитая белорусская поэтесса Евгения Янищиц. Вашему вниманию - редкие фотографии из...
 
 
 


Архив (Новости Культуры)

21.by в социальных сетях

Свежие газеты

18.12.2018
Mir24.TV Belarus
Кобринский вестник
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Днепровская правда (Дуюровно)
Міёрскія навіны
Голас Сененшчыны
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Заря над Неманам
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Soligorsk News
Маяк Преднепровья
Горецкий вестник
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
Новы дзень (Жлобин)
Святло кастрычнiка (Мстиславль)
19.12.2018
Mir24.TV Belarus
Івацэвіцкі веснік
Кобринский вестник
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Міёрскія навіны
Патриот (Ушачи)
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Новости Волковыска
Вороновская газета
Полымя
Заря над Неманам
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Soligorsk News
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Голас Касцюкоушчыны
Кричевская жизнь
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
Новы дзень (Жлобин)
Святло кастрычнiка (Мстиславль)


Партнёры

© 2004-2018 21.by
Яндекс.Метрика