Малой радзімы песняры: Ісаак Іткінд. 21.by

Малой радзімы песняры: Ісаак Іткінд

Размер текста:
A
A
A
У жыцці Ісаак Іткінд быў пакорлівым і дзівосна добрым. Але ў мастацтве – неўтаймоўны чалавек. Гэта ў любой яго творчай рабоце – ад першай да апошняй.

Малой радзімы песняры: Ісаак Іткінд
14 лютага споўнілася 50 гадоў з дня смерці вядомага яўрэйскага скульптара, заслужанага дзеяча мастацтваў Казахскай ССР, члена саюза мастакоў СССР, нашага земляка Ісаака Якаўлевіча Іткінда.

Малавядомай асобай з’яўляецца скульптар для многіх з нас. Як хацелася б дакрануцца да творчасці гэтага моцнага чалавека…

За сваё доўгае і вельмі цяжкае жыццё ён, напэўна, не раз успамінаў сваіх блізкіх, мястэчка Смаргонь, яўрэйскую школу - тое асяроддзе, у якім узрастаў.

Выдатная памяць і веданне Талмуда дапамагалі зарабляць грошы, выкладаючы ў багатых яўрэйскіх сем’ях.

«В 26 лет я потерял Бога и богатую невесту», - гаварыў аб пераломе, які адбыўся, Іткінд. Менавіта кніга аб скульптары Марку Антокальскім ўскалыхнула творчую натуру Іткінда і поўнасцю змяніла яго жыццё. Ён пачаў ляпіць і выразаў з 

Малой радзімы песняры: Ісаак Іткінд

дрэва.

Наперадзе ў Ісаака была Віленская рысавальная школа, першы настаўнік - беларускі і польскі жывапісец Ф. Рушчыц і першая персанальная выстаўка. Затым - пераезд у Маскву. У 41 год пачаў вучыцца ў Маскоўскім вучылішчы жывапісу, разьбы і дойлідства ў класе скульптара З. М. Валнухіна. Іткінд быў прывабным і вельмі таварыскім чалавекам. Ён сябраваў з Я. Вахтангавым, П. Канчалоўскім, В. Кніпер-Чэхавай, В. Качалавым, Л. Пастэрнакам, С. Каненкавым, М. Шагалам (былы вучань Іткінда), М. Горкім, С. Ясеніным і У. Маякоўскім. Іткінд казаў: «Маякоўскі быў увесь паэт. І голас, і рост. І нават палка - паэт. А вось Ясенін, ён быў, як зямля, – просты, прыгожы, як вецер. А па ўзросту хлопчык, але – геній!». У 1918 г. Малой радзімы песняры: Ісаак Іткінд
персанальная выстаўка ў габрэйскім тэатры «Габіма».

У ліку найбольш вядомых скульптараў Іткінд быў прыцягнуты да ленінскага плана манументальнай прапаганды. Але не было ў гэтым свабоды творчай думкі. Лепш голад, чым прымус - у гэтым быў Іткінд. Былі прапановы з’ехаць за мяжу.У пошуках заробку і магчымасці лячэння сухотаў у 1924 годзе скульптар выязджаў у Крым. У 30-х гадах Іткінд жыў у Ленінградзе. А яшчэ ён валодаў пісьменніцкімі здольнасцямі і ў 1935 годзе друкаваўся ў часопісе “Звязда”.

На выставе, прысвечанай 100-годдзю з дня смерці А. С. Пушкіна, наладжанай у Эрмітажы, была адна з самых вядомых работ Іткінда “Паміраючы Пушкін”.

Шматлікія свае работы Ісаак Якаўлевіч дарыў і прадаваў. Знаходзіліся яны і ў калекцыі брата амерыканскага прэзідэнта Рузвельта, дзяржаўнага дзеяча Францыі Л. Блюма, але скульптура Расія, раздзіраючая ланцугі” ў Францыі была пададзена якРасія ў ланцугах”. Гэтага хапіла, каб “прызнаць” скульптара французскім шпіёнам.

У 1937 годзе Іткінд быў арыштаваны. Пасля дзевяці месяцаў допытаў, болю і страху - 10-гадовая ссылка ў Казахстан. 67-гадоваму скульптару прыйшлося пачаць жыццё спачатку, без сродкаў, без правоў.

“Прывезлі нас у аул. Быў такі мароз, можа, сорак градусаў. Нам сказалі: “Выходзьце і жывіце, дзе хочаце!”. Але, якое гэта жыццё, калі я не мог працаваць! Дрэва там няма, нават гліны - толькі пясок”. “Шмат добрых людзей сустракалася на маім шляху, сярод іх кіраўнік раёна Ашымбек Бектасаў. Яму было шкада маіх работ, што дождж і снег іх размываюць, і ён дапамог мне выехаць у Алма-Ату”– успамінаў І. Іткінд.

Яго любімым матэрыялам стаў карагач. У Казахстане з’явіліся партрэты пісьменніка Сабіта Муканава, спевака Поля Робсана, паэткі Берты фон-Зутнер, скрыпача Паганіні, серыя партрэтаў мудрых старых казахаў, лірычныя вобразы дзяўчат, дзяцей, скульптурныя кампазіцыі “Далой вайну”, “Твар фашызму”, “Асвенцым”, “Іткінд у пекле” і іншыя. За некалькі дзён да смерці майстар закончыў работу над творам “Іткінд у раі”. Яго не пакідала пачуццё гумару. Ён казаў: “Мне 98 гадоў, хутка памру. Але і ў раі я буду працаваць: там шмат натуры і райскага дрэва”.

У Казахстане І. Іткінд заставаўся да канца свайго жыцця. Тут яму было прысвоена званне “Заслужаны дзеяч мастацтваў Казахскай ССР” і створаны неабходныя ўмовы для творчай працы. Іткінд па праве лічыцца заснавальнікам новай тэхнікі ў драўлянай скульптуры. Ён выкарыстоўваў дрэва не толькі як матэрыял, які мае пэўную трываласць, але бачыў і раскрываў яго “душу”.

Будучы чалавекам высокай духоўнасці Ісаак Іткінд не пабаяўся ўпусціць у сваё жыццё творчасць. Ён змог вырвацца з калектыўнай яўрэскай псіхалогіі і праз шматлікія перашкоды дасягнуў вялікіх вышынь.

Вольга САМАРКІНА, навуковы супрацоўнік.

 
 
Чтобы разместить новость на сайте или в блоге скопируйте код:
На вашем ресурсе это будет выглядеть так
У жыцці Ісаак Іткінд быў пакорлівым і дзівосна добрым. Але ў мастацтве – неўтаймоўны чалавек. Гэта ў любой яго творчай рабоце – ад першай да апошняй.
 
 
 


Архив (Новости Культуры)

21.by в социальных сетях

Свежие газеты

21.02.2019
Mir24.TV Belarus
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Гарадоцкi веснiк
Днепровская правда (Дуюровно)
Голас Сененшчыны
Герой працы
Газета Авангард
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Lida.Info
Заря над Неманам
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
Святло кастрычнiка (Мстиславль)
22.02.2019
Mir24.TV Belarus
Івацэвіцкі веснік
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Голас Сененшчыны
Чырвоны прамень
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Lida.Info
Заря над Неманам
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
Святло кастрычнiка (Мстиславль)


Партнёры

© 2004-2018 21.by
Яндекс.Метрика