У краязнаўчым музеі імя Францішка Багушэвіча адкрылася выстава фотакарэспандэнта Уладзіміра Сіза “Пярэградзь і наваколле”. 21.by

У краязнаўчым музеі імя Францішка Багушэвіча адкрылася выстава фотакарэспандэнта Уладзіміра Сіза “Пярэградзь і наваколле”

Размер текста:
A
A
A

Дзевяноста здымкаў, на якіх адлюстравана блізкая сэрцу майстра вёсачка, змяшчаюць гісторыю дзясяткаў і соцень маленькіх вёсак Беларусі, якія дзень за днём, страчваючы інфраструктуру і самае галоўнае сваё багацце – насельнікаў, адыходзяць у нябыт. Пейзажы, партрэты, эцюды, фотарэпартажы змяняюць адзін аднаго і прымушаюць узгадаць простую, як Божы дзень, ісціну: усе мы родам з вёскі, з той зямлі, адкуль пачалі прарастаць карані нашых прадзедаў, якая дала жыццё нашым дзедам і якая нам засталася ў спадчыну. Ёй мы ў пошуках лепшай і лягчэйшай долі часта здраджваем, адпраўляючыся ў горад і забываючы дарогу назад. На гэтай зямлі расце хлеб – аснова нашага з вамі жыцця.


Дваццаць пяць год таму Уладзімір Сіз у вёску Пярэградзь, што на Мядзельшчыне, трапіў выпадкова. Так сталася, што на дарозе бліз той самай вёскі спусціла ў машыне колы. Тое няшчасце было лёсавызначальным, тым больш што ехаў ён, каб дзе-небудзь прыгледзець сабе дамок пад лецішча. Ужо чвэрць стагоддзя жыве аўтар гэтых шчымлівых душэўных здымкаў у Пярэградзі, у невялічкім утульным доме, за гэты час адноўленым і ўладкаваным, амаль цалкам памяняўшы яго на сталічную кватэру з усімі выгодамі (калі пайшоў на пенсію, у Мінску з’яўляецца зрэдчас).

— Хіба можна не любіць гэтыя мясціны, — прызнаецца Уладзімір Сцяпанавіч. – На раніцы выйшаў на веранду і любуйся, як сонца ўстае. Вечарам з другога боку зайшоў – новы пейзаж: сонца за лесам садзіцца. А якое тут паветра! Якая звонкая цішыня!


Вёска Пярэградзь стала часткай яго жыцця. Гэтак жа, як і фотаапарат, які наш герой амаль не выпускае з рук. Першыя свае кадры ён зняў у 1963 годзе. Менавіта тады бацькі падарылі падлетку просценькі фатаапарат “Вясна”. Першы вопыт быў няўдачным: фатограф пераблытаў “проявитель с закрепителем” і здымкі ў выніку не атрымаліся. Аднак гэта няўдача навучыла “здымаць галавой”, а не проста націскаць на кнопку ў фатаапараце. Менавіта так адказвае Уладзімір Сцяпанавіч сваім суразмоўцам, калі яго просяць падзяліцца сакрэтамі фотамайстэрства.


Пасля школы, якую ён скончыў на Чарнігаўшчыне, марыў стаць фотакарэспандэнтам. Шлях у прафесію быў не зусім легкім. Прыйшлося працаваць у порце матросам, займацца рамонтам доменных печаў у Дняпрапятроўску. Пасля службы ў арміі ўладкаваўся ў Навазыбкаве вучнем да фатографа ў атэлье, адкуль вярнуўся з жаданай даведкай і адпаведным запісам у працоўнай кніжцы. Гэтыя абставіны прывялі яго пасля ў бялыніцкую раённую газету. Затым быў факультэт журналістыкі Белдзяржуніверсітэта, плённая і цікавая праца ў розных перыядычных выданнях, апошнім з якіх стала газета “Белорусская нива” (“Сельская газета”).

У аб’ектыў фотамайстра трапляюць розныя кадры. Усе яны затым знаходзяць месца ва ўласным фотаархіве, які налічвае больш за мільён плёначных негатываў і 800 тысяч лічбавых фотакадраў. Гадамі выпрацавалася асабістая сістэма класіфікацыі архіўных дакументаў: па году, месяцу, дню здымак, па падзеях і мясцовасці. Фотамайстар часта звяртаецца да свайго архіва, адшуквае праз гады людзей, якія трапілі ў аб’ектыў яго фотакамеры, каб у чарговы раз падзяліцца з чытачамі інфармацыяй пра лёс сваіх герояў.

Задумка арганізаваць выставу пра вёску ўзнікла ў Уладзіміра Сіза сама па сабе. Была вялікая колькасць здымкаў самой вёскі і яе ваколіц, якія старанна адбіраліся, групаваліся па порах года, па падзеях, што адбываліся тут. З вялікай колькасці сабраўся затым стосік у 200 здымкаў. А ў выніку засталося 90, якія і ўвайшлі ў экспазіцыю выставы.


Калі Уладзімір Сцяпанавіч задумаў зладзіць выставу, пачаў вывучаць гісторыю населенага пункта і быў вельмі ўражаны тым, што гэта невялічкая, ужо амаль сцёртая з карты вёска, мае багатую 500-гадовую гісторыю. Паўстала яна на старажытным Альгердавым шляху з Полацка. Мажліва, назва яе ўзнікла ад таго, што памежная варта Полацкага княства перагароджвала тут шлях чужынцам, адсюль вяла самая кароткая дарога да возера Мядзель і палаца на востраве. Сёння ў невялічкай вёсцы стала жывуць толькі тры жыхары, ды і тыя ўжо ва ўзросце. Няма тут ніводнай каровы. Ажывае Пярэградзь толькі ўвесну, калі цягнуцца з горада дачнікі і спадкаемцы колішніх гаспадароў.

Важнейшая і, бадай, адзіная мэта фотавыставы — захаваць гісторыю беларускай вёскі, яе культуру, той непаўторны каларыт, які прыцягвае да сябе і прымушае спыніцца і падумаць, што мы робім не так, чаму ўсё-такі знікаюць Пярэградзі.

Фотавыстава Уладзіміра Сіза вандруе па гарадах краіны. Была яна зладжана ў Астраўцы, Паставах, Мядзелі, Вілейцы. Да канца месяца будзе дзейнічаць у Ашмянах.

На ўрачыстым яе адкрыцці ў краязнаўчым музеі сабралася шмат мясцовых прыхільнікаў фатаграфіі і краязнаўства. Цікавай гэта сустрэча была і для другакурснікаў аграрна-эканамічнага каледжа. Гутарка з аўтарам выставы была перасыпана тонкім гумарам. Уладзімір Сцяпанавіч расказваў аб сабе, аб сваіх героях, аб сакрэтах, якія дазваляюць зрабіць жывыя эмацыянальныя здымкі, адказваў на пытанні вядучай Настассі Навіцкай і іншых удзельнікаў мерапрыемства, дзяліўся сваімі ўражаннямі ад наведвання Ашмян. Калега Уладзіміра Сіза па “Беларускай ніве” Наталля Валынец узгадала, як яны ўпершыню прыехалі з рэдактарскім заданнем у наш раён.

У гэты дзень у сценах музея гучала музыка. Настаўнікі Ашмянскай дзіцячай школы мастацтваў Віталь Юрэвіч і Ганна Мацкевіч дапоўнілі цёплую хатнюю атмасферу музея дасканалай ігрой на музычным інструменце.

Аліна САНЮК.

Фота Святланы МУЦЯНСКАЙ.

 
 
Чтобы разместить новость на сайте или в блоге скопируйте код:
На вашем ресурсе это будет выглядеть так
Дзевяноста здымкаў, на якіх адлюстравана блізкая сэрцу майстра вёсачка, змяшчаюць гісторыю дзясяткаў і соцень маленькіх вёсак Беларусі, якія дзень за
 
 
 


Архив (Разное)

21.by в социальных сетях

Свежие газеты

14.08.2018
Mir24.TV Belarus
Івацэвіцкі веснік
Кобринский вестник
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Новости Докшицы
Днепровская правда (Дуюровно)
Новости Полоцка
Патриот (Ушачи)
Чырвоны прамень
Газета Авангард
Новости Ветки
Лоевский край
Чырвоны Кастрычнiк
Петрыкаускiя навiны
Чачэрскi веснiк
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Lida.Info
Лидская газета
Заря над Неманам
Свислочская газета
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Прамень
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Кричевская жизнь
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
Новы дзень (Жлобин)
Перамога (Дятлово)
Святло кастрычнiка (Мстиславль)
15.08.2018
Mir24.TV Belarus
Івацэвіцкі веснік
Кобринский вестник
Полесская правда
Пинский Вестник
Міёрскія навіны
Патриот (Ушачи)
Герой працы
Газета Авангард
Новости Ветки
Калiнкавiцкiя навiны
Лоевский край
Чырвоны Кастрычнiк
Петрыкаускiя навiны
Хойницкiя навiны
Чачэрскi веснiк
Новости Волковыска
Вороновская газета
Полымя
Лидская газета
Заря над Неманам
Свислочская газета
Светлы шлях
Единство
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Прамень
Маяк Преднепровья
Радзiма
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Кричевская жизнь
Новости Хотимска
Новы дзень (Жлобин)
Святло кастрычнiка (Мстиславль)

© 2004-2018 21.by
Яндекс.Метрика