Бывшая партизанская разведчица живёт в Докшицком районе. 21.by

Бывшая партизанская разведчица живёт в Докшицком районе

Размер текста:
A
A
A

Бывшая партизанская разведчица живёт в  Докшицком районе
Людміле Іванаўне Васюковіч з вёскі Чарніца-2, што ў Бярэзінскім сельсавеце, 92 гады. Жыццё пражыта доўгае і яркае, успамінаў пра якое хопіць не на адну біяграфію. 

Нарадзілася яна ў Піцеры. У сям’і латышскага бальшавіка Яніса Янсана дзяўчынка была ўжо трэцім малым. Маці не ведала, што рабіць з немаўляткам, бо есці не было чаго даць і старэйшым, а муж моцна захварэў. Людміла Іванаўна (хаця правільна будзе, канечне, Янісаўна) зараз успамінае, як перад смерцю маці прасіла ў яе прабачэння за тое, што тады, у 1924-м, гледзячы на галоднае дзіця, употай прасіла ў Бога яму пазбаўлення ад пакут. “Пайду, – казала, – у горад у пошуках хлеба, а вярнуся, нахілюся над скрутачкам, што ляжыць ціхенька на ложку, і слухаю, ці дыхае?”. Дзяўчынка дыхала наперакор усяму і выжыла, а бацька памёр. З трыма дзецьмі на руках у Піцеры выжыць было немагчыма, і Яўгенія Янсан вярнулася на радзіму, у беларускую вёсачку Чарніца, з якой дзяўчынай выехала да братоў, што працавалі ў расійскай сталіцы на заводзе “Металіст”.
Другі яркі ўспамін Людмілы Іванаўны, канечне, вайна. Партызанкай брыгады імя Леніна яна стала вясной 1944-га. Немцы перад канцом лютавалі страшна. На працу ў Германію людзей хапалі без разбору. Вось тады Люся з мамай і вырашылі, што лепш загінуць на роднай зямлі, чым у невядомым чужым краі. Прызначылі дзяўчыну ў разведку. Пасля некалькіх дзён навучання, яна атрымала ўжо першае заданне. Трэба было схадзіць у Докшыцы на явачную кватэру, дзе сувязны падрыхтаваў для партызан разведдадзеныя. У напарнікі Люсі далі хлопца з Несцераўшчыны.
– Пятро быў амаль мой аднагодак, але ростам меншы, хоць і я не велікан, – дзеліцца былая разведчыца дарагімі сэрцу ўспамінамі. – Але так і было задумана. Малыя, худыя, у лахманах з торбачкамі, дзе качаліся дзве-тры бульбіны, мы ўспрымаліся як дзеці-жабракі. Да такіх немцам справы не павінна было быць. І сапраўды, колькі разоў хадзілі, а нават перад Докшыцамі, у Блоні, дзе быў пост, немцы гідліва зазіралі ў нашы торбы і махалі: праходзь. І мы беглі далей. Ведаю, што ў Докшыцах у нашай брыгады было пяць сувязных. Мы ж заўсёды хадзілі да Сяргея Вішнеўскага. Пасля вайны гэты смелы чалавек быў фатографам, а яшчэ, казалі мне, пісаў карціны. Сям’я сама жыла небагата, але нас заўсёды з дарогі сапраўдным чаем паілі. Прызнаюся, што гэтага моманту пасля кіпеню з травой, які пілі ў лесе, мы надта чакалі.
Людміла Іванаўна ўспамінае сваіх баявых сяброў, якіх ужо нікога не засталося нават з тых, хто выжыў у ваенным пекле. Але і там былі светлыя моманты, прыклады душэўнага багацця людзей, якія амаль кожны дзень жылі як апошні.
– Жанчын у нашай брыгадзе было каля сарака чалавек, – працягвае яна свой аповед, – на кухні працавалі, параненых даглядалі і ў разведку, у бой хадзілі. Па-рознаму было. Каханне таксама ніхто не адмяняў. Было, што і сям’ю заводзілі. А нас, маладых дзяўчат, камбрыг (Максім Гарбаценкаў) у крыўду не даваў. Неяк прынеслі партызаны аднекуль такога-сякога абуванку і нават туфлікі жаноцкія. Я іх прыгледзела адразу і ўжо ўяўляла, як буду красавацца ў абноўцы, а камбрыг адкінуў іх у бок і падаў мне мужчынскія боты. Усю ноч праплакала ў зямлянцы ад крыўды, ад таго, што я такая непрыгожая, інакш чаму камандзір туфлікі не дазволіў узяць?
Адказ на пытанне з’явіўся тады, калі давялося бегчы дзясяткі кіламетраў па лесе, па балоце пасля бою з немцамі. Зразумела, што камбрыг пашкадаваў мяне як сапраўдны бацька.
Жыццё пасля вайны Людміла Іванаўна ўспамінаць не любіць. Там была цяжкая калгасная праца, бедната. Калі крыху сталі на ногі, дзеці ўжо выраслі, пажаніліся. І траіх сваіх крывіначак маці перажыла. Тры труны, тры свае кавалачкі сэрца паклала ў зямлю без пары. Трымалася тым, што трэба было дапамагаць гадаваць унукаў. Яны ў яе і жылі, пакуль у школу не пайшлі. Бог аддзячыў ёй клопатамі сына. Мікалай пераехаў да матулі ў вёску, калі яна паслабела, а яго жонка Святлана наведваецца з Глыбокага, каб памыць, прыбраць у хаце. Вельмі любіць слухаць бабуліны ўспаміны пра мінулае. Ёй Людміла Іванаўна давярае паглядзець паперы: ваенны білет, узнагароды. Дазволіла гэта зрабіць і карэспандэнту. Дзеля фота нават апранула пінжак з медалямі, сярод якіх самі дарагі для партызанскай разведчыцы – медаль Жукава. Здароўя Вам, паважаная Людміла Іванаўна.

Тамара АЛЬШЭЎСКАЯ.
НА ЗДЫМКУ: доўгажыхарка з вёскі Чарніца-2, ветэран Вялікай Айчыннай вайны Людміла Васюковіч.
Фота аўтара.

 
 
Чтобы разместить новость на сайте или в блоге скопируйте код:
На вашем ресурсе это будет выглядеть так
Людміле Іванаўне Васюковіч з вёскі Чарніца-2, што ў Бярэзінскім сельсавеце, 92 гады. Жыццё пражыта доўгае і яркае, успамінаў пра якое
 
 
 


Архив (Разное)

21.by в социальных сетях

Свежие газеты

21.01.2019
Mir24.TV Belarus
Навiны Палесся
Полесская правда
Гарадоцкi веснiк
Днепровская правда (Дуюровно)
Міёрскія навіны
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Lida.Info
Заря над Неманам
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Soligorsk News
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Кричевская жизнь
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
Новы дзень (Жлобин)
Святло кастрычнiка (Мстиславль)
22.01.2019
Mir24.TV Belarus
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Новости Докшицы
Голас Сененшчыны
Патриот (Ушачи)
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Lida.Info
Заря над Неманам
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Кричевская жизнь
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
Новы дзень (Жлобин)
Перамога (Дятлово)

© 2004-2018 21.by
Яндекс.Метрика