Споведзь лялечніка з Міра. Канстанцін Петрыман: «Паміж акцёрам і лялькай павінна ўсталявацца непарушная еднасць». 21.by

Споведзь лялечніка з Міра. Канстанцін Петрыман: «Паміж акцёрам і лялькай павінна ўсталявацца непарушная еднасць»

21.03.2019 — Разное | Полымя  
Размер текста:
A
A
A

Источник материала: Полымя

Для дзяцей лялькі – любімыя цацкі, а для дарослых яны нясуць зусім іншы сэнс і часта становяцца метафарай чалавечага жыцця. У гэтым глыбока перакананы намеснік дырэктара па выхаваўчай рабоце Мірскага дзяржаўнага мастацкага прафесійна-тэхнічнага каледжа, мастацкі кіраўнік народнага тэатра “Батлейка” Канстанцін Петрыман.

Споведзь лялечніка з Міра. Канстанцін Петрыман: «Паміж акцёрам і лялькай павінна ўсталявацца непарушная еднасць»

– Канстанцін Леанардавіч, пачнем з глабальнага пытання: як “ажывіць” ляльку, каб глядач паверыў, што ў яе ёсць душа?

– З даўніх часоў лялькі мелі асаблівае сакральнае значэнне. Для нашых продкаў яны служылі абярэгамі сям’і, неслі ў сабе памяць і таямніцу цэлага роду. На маю думку, гэта і было першай спробай чалавека “ажывіць” ляльку. Выдатна справіўся пазней з аналагічнай задачай тэатр. Тут лялька загучала па-новаму, глядач пачаў асацыяваць яе з сабой і ўспрымаць як жывую істоту. Але такі цуд адбываецца толькі ў тым выпадку, калі акцёр разумее, пра што яго лялька гаворыць, які вобраз і настрой нясе ў залу. Патрэбна “паразмаўляць” з ёй, як не парадаксальна гэта гучыць, бо ляльку не падманеш. І, безумоўна, выканаўцу неабходна ўкласці ў “кусок дрэва” кавалачак сваёй душы, каб яно ажыло, як у казцы пра Бураціна. Паміж акцёрам і лялькай павінна ўсталявацца непарушная еднасць.

– Вы памятаеце свае першыя лялькі ў батлейцы і эмоцыі, звязаныя з дэбютам на сцэне?

– Гэта было дзіўна, уразліва, захапляльна і нечакана. Здарылася знакавая падзея шмат гадоў таму, калі Мірская батлейка здавалася мне недасягальным Алімпам. Так склаліся абставіны, што мяне пакінулі дзяжурыць у зале для выступленняў. Я быў адзін, падыйшоў да батлейкі, разглядаў лялькі і раптам пачаў па памяці іграць “Цара Ірада”. Безумоўна, гаворка ідзе пра спробы дылетанта. Усведамленне таго, як шмат можна сказаць лялькай і якая гэта надзвычайная з’ява, прыйшло значна пазней. Але менавіта першы вопыт натхніў мяне на даследніцкую дзейнасць і творчыя пошукі. З таго часу стан узнёсласці і эйфарыі не адпускае мяне.

– На дадзены момант якая лялька іграе ў Вашым жыцці выключную ролю?

– Выбраць цяжка і практычна немагчыма, бо батлейка – гэта ўніверсум, адно цэлае і непадзельнае. Але прызнаюся, што апошнім часам для мяне вызначальнай лялькай стала фігура Трох Каралёў. У іх я бачу паяднанне зямнога і нябеснага. З аднаго боку – гэта людзі, а з іншага – праваднікі вышэйшых ісцін, праз якія можна адчуць Боскую міласць. А яшчэ Тры Каралі – сімвал калектыўнасці. Я нашым юным артыстам заўжды кажу браць прыклад з гэтай лялькі і падчас выступленняў быць адным цэлым.

– Ці можна сказаць, што сёння існуе асобна мірская лялька?

– У прынцыпе, каноны класічнай лялькі ў Беларусі практычна аднолькавыя. Таму лепш казаць пра існаванне мірскай батлейкі. Першае, што яе адрознівае ад іншых, гэта самастойныя самабытныя прадстаўленні, апроч традыцыйных. Напрыклад, на Піліпаўскі пост у нас ставілі “Салдат і Чорт”. Другая асаблівасць – гэта зварот да мясцовай праблематыкі, што яскрава бачна ў інтэрмедыі “Дары”. Трэцяя адметнасць – полікультурнасць. Бо мястэчка Мір – гэта сплаў розных культур: беларускай, габрэйскай, польскай, рускай, татарскай. Гэта чутна і ў гаворцы тутэйшых людзей. Безумоўна, і наша батлейка таксама гучыць на розныя галасы. Анёл, дзякуючы ўспамінам старажылаў, у нас размаўляе як мірскі “паламар-бацюшка” (аўт. – панамар) напачатку ХХ стагоддзя, а чорт – як “Мэйза-Грэйза Стэльмахоў” (аўт. – габрэй-гандляр Мацей Стэльмах). І яшчэ адна адметная рыса нашай батлейкі – унікальная і непарыўная сувязь з мірскай зямлёй. Мы шмат дзе паспяхова выступаем, але нашы самыя незабыўныя і моцныя прадстаўленні здараюцца менавіта тут, на малой радзіме.

– А што там, наперадзе, ды цешыць душу лялечніка?

– Хочацца годна працягнуць справу мірскіх батлеечнікаў-рамеснікаў братоў Сіўко. Ведаеце, апошні з іх дынастыі па мянушцы Жэнік-Бэтлік не толькі змайстраваў уласнаруч батлейку, але яшчэ скрыпку і камеру-абскуру. Да таго ж, мы працуем над адраджэннем прадстаўленняў батлеечнікаў Монічаў з Краснага. А як педагогу мне важна перадаць дзецям, якім цікавы лялечны тэатр, адчуванне цуда ў іх душы і жыцці. Уяўляеце, што адбываецца ўнутры маладых людзей, які магутны працэс перараджэння, калі яны выконваюць старадаўнія канты і тым самым вяртаюцца да сваіх каранёў і адначасова знаходзяць сябе. Сапраўды, батлейка асвечана Богам, а значыць здольная асвяціць жыццё кожнага з нас.

Марына КАЗЛОВІЧ
Фота аўтара

 
 
Чтобы разместить новость на сайте или в блоге скопируйте код:
На вашем ресурсе это будет выглядеть так
Для дзяцей лялькі – любімыя цацкі, а для дарослых яны нясуць зусім іншы сэнс і часта становяцца метафарай чалавечага жыцця.
 
 
 


Архив (Разное)

21.by в социальных сетях

Свежие газеты

23.04.2019
Mir24.TV Belarus
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Днепровская правда (Дуюровно)
Патриот (Ушачи)
Чырвоны прамень
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Mlife
Новости Волковыска
Вороновская газета
Полымя
Lida.Info
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Soligorsk News
Радзiма
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Кировец
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
24.04.2019
Mir24.TV Belarus
Кобринский вестник
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Новости Докшицы
Міёрскія навіны
Патриот (Ушачи)
Клiч Радзiмы
Газета Авангард
Mlife
Новости Волковыска
Вороновская газета
Полымя
Lida.Info
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Кричевская жизнь
Асiповiцкi край
Новости Хотимска


Партнёры

© 2004-2018 21.by
Яндекс.Метрика