Аўтара гімна Беларусі нарадзіла докшыцкая зямля. 21.by

Аўтара гімна Беларусі нарадзіла докшыцкая зямля

Размер текста:
A
A
A

Аўтара гімна Беларусі нарадзіла докшыцкая зямля

 

Несцер Сакалоўскі.

 

9 лістападаспоўніцца 110 гадоўзднянараджэннябеларускагакампазітара, хормайстраіфалькларыстаНесцераСакалоўскага.

 

Нарадзіўся ён у вёсцы Вешкі Докшыцкага раёна ў сям’і малазямельных сялян. Маці Зінаіда Іванаўна славілася ў наваколлі як пявуння, родны дзядзька Міхаіл Адамавіч быў цудоўным скрыпачом, таму з маленства Несцеру запала ў душу хараство народных мелодый. Калі пачыналася зіма, а працы па гаспадарцы менела, жанчыны ледзь не з усіх Вешак збіраліся вечарамі ў Сакалоўскіх – пры лучыне прасці кудзелю. Занятак гэты – аднастайны, нудны, каб весялей было, хто-небудзь запяваў, часцей гаспадыня. Жанкі ахвотна падхоплівалі, і мелодыя напаўняла хату. Песні былі  і вясёлыя, і такія сумныя, што слёзы маглі навярнуцца. Душа малога Несцера адгукалася і на радасць, і на боль. Маляўнічае наваколле Вешак таксама ўплывала на ўражлівага хлопчыка, які гадаваўся ўлюбёным у прыгажосць.

 

Але здарылася бяда. І так Сакалоўскія асаблівым дастаткам пахваліцца не маглі, а тут раптам пазбавіліся ўсяго, што было нажыта цяжкай працай – згарэла хата.  Спадзявацца на дапамогу не выпадала, таму вырашылі перабрацца ў Мінск – можа ў губернскім горадзе прасцей наноў абжыцца.

 

Паколькі адукацыі Сакалоўскія не мелі, бацька Фёдар Адамавіч уладкаваўся дворнікам, а маці – прачкай. Клапаціцца пра будучыню сына ім не было калі, таму Несцер пачаў вучыцца толькі ў пятнаццацігадовым узросце, пасля кастрычніцкіх падзей. У Першай працоўнай школе Мінска, куды ён паступіў, давалі шырокую падрыхтоўку. Даволі значная ўвага ўдзялялася і музычнай грамаце. Гэта ўзрадавала Несцера, бо яго душа ляжала да песні, музыкі. Развітаўшыся з Вешкамі, ён сумаваў па любімых мелодыях дзяцінства. Калі ў  школе ўзніклі гурткі мастацкай  самадзейнасці, запісаўся ў адзін з іх. Спяваў, навучыўся іграць на балалайцы і стаў адным з актыўных школьных артыстаў.

 

Даведаўшыся, што ў  Мінску працуе «Беларуская хатка», хутка асвойтаўся ў гэтым творчым клубе, дзе арганізоўвалі спектаклі і канцэрты члены Першага беларускага таварыства драмы і камедыі. Потым Сакалоўскі пачаў спяваць у хоры пад кіраўніцтвам  Уладзіміра Тэраўскага. Па заканчэнні школы Несцер ужо не мог ўявіць свой далейшы жыццёвы шлях без прафесійнага мастацтва. Два гады выступаў з рознымі калектывамі.

 

У 1923 г. Сакалоўскага прызвалі ў Чырвоную Армію. Ён быў ротным запявалам, удзельнічаў у салдацкай мастацкай самадзейнасці, а потым і ўзначаліў яе. Звольніўшыся ў запас, працаваў у Беларускім перасоўным драматычным тэатры пад кіраўніцтвам выдатнага рэжысёра і знаўцы сцэнічнага мастацтва Уладзіслава Галубка. Будучы акцёрам, Сакалоўскі неўзабаве стаў і хормайстрам гэтага калектыву. Пастаянныя працяглыя гастролі спрыялі сустрэчам з  носьбітамі аўтэнтычнага фальклору. З задавальненнем слухаў іх, запамінаючы выканальніцкія адметнасці. Аднак адчуў, што нестае ведаў для належнага асэнсавання гэтага багацця. Паступіў на  тэарэтыка-кампазіцыйнае аддзяленне тагачаснага Беларускага дзяржаўнага музычнага тэхнікума, які скончыў у 1931 г. На гэтую пару прыпадае пачатак актыўнай  кампазітарскай дзейнасці Н. Сакалоўскага.

 

Тады творчая інтэлігенцыя шмат рабіла дзеля развіцця народных талентаў, мастацкай самадзейнасці  ў вытворчых калектывах. Сакалоўскі стварыў аматарскія хоры ў некалькіх калгасах непадалёк ад сталіцы. Найбольшага поспеху дасягнуў той, што быў у вёсцы Рогава тагачаснага Заслаўскага раёна. Самадзейныя артысты ў ліпені 1936 г. трапілі ў Маскву на Усесаюзную алімпіяду харавой творчасці і нават удастоіліся выступіць у заключным канцэрце перад кіраўніцтвам партыі і ўрада.

 

Новы этап у творчасці Н. Сакалоўскага пачаўся з 1937 г., калі быў створаны Дзяржаўны ансамбль песні і танца Беларускай ССР – унікальны калектыў па прапагандзе ўзораў айчыннага вакальнага, інструментальнага і харэаграфічнага мастацтва. Кіраўнікамі сталі вядомыя дзеячы, талент якіх раскрыўся менавіта ў гэтых галінах, – Ісак Любан, Несцер Сакалоўскі, Канстанцін Алексютовіч. Нашага земляка прызначылі хормайстрам. Слухачы змаглі пазнаёміцца з многімі народнымі песнямі ў яго апрацоўцы. Цікавасць да асобных з іх – «А ў полі каліна», «Салавейка», «Лён» – не аслабла і па сёння.

 

Выступленні ансамбля ў чэрвені 1940 г. у Маскве выклікалі поўныя захаплення водгукі ў прэсе. Трапіць на канцэрты беларусаў было няпроста, бо ўсе білеты распрадаваліся загадзя.

 

А перад вайной Н.Ф.Сакалоўскаму было даручана стварыць Палескі ансамбль песні і танца. Ён паклапаціўся пра належны падбор артыстаў, цікавы і разнастайны рэпертуар. Дзеля гэтага звярнуўся да паэтаў Петруся Броўкі, Артура Вольскага, Міхася Машары, запрасіў да супрацоўніцтва шэраг кампазітараў, у тым ліку Рыгора Пукста. Вялікую ўвагу надаў народным песням, абрадам, якія даюць шырокае ўяўленне пра беларускія традыцыі, – «Вяснянка», «Дажынкі», «Вяселле Цярэшкі».

 

Калі фашысты акупіравалі Беларусь, Н. Сакалоўскі апынуўся ў чувашскім горадзе Алатыры. Працаваў на заводзе, пасля быў мабілізаваны ў гвардзейскую часць. Але служба працягвалася нядоўга, бо адклікалі для творчай     працы.

 

У 1943 г. Несцер Фёдаравіч стаў мастацкім кіраўніком Беларускага дзяржаўнага ансамбля песні і танца, які тады знаходзіўся ў Заволжы. Працаваў, пакуль не пачалося вызваленне Беларусі. З 1944 па 1946 г. Сакалоўскі ўзначальваў аддзел мастацкай самадзейнасці Упраўлення па справах мастацтваў пры СНК БССР, а ў 1946-м стаў старшым рэдактарам рэдакцыі музычнай літаратуры Белдзяржвыдавецтва.
Н.Ф.Сакалоўскі – аўтар музыкі Дзяржаўнага  гімна Рэспублікі Беларусь (верш М.Клімковіча і У.Карызны), знакамітай «Песні пра Нёман» (на словы А. Астрэйкі), многіх хораў і песень на вершы Я. Купалы, Я. Коласа, П. Броўкі, М. Чарота, М. Машары, А. Русака і іншых знаных паэтаў, а яшчэ – інструментальных мініяцюр, вакальных сюіт на тэмы беларускіх народных песень. Ён запі­саў і апрацаваў больш за паўтысячы такіх песень і найгрышаў. Дзякуючы Н. Сакалоўскаму пабачылі свет многія зборнікі  твораў беларускіх кампазітараў, спеўнікі для аматараў музыкі.

 

Не стала Несцера Фёдаравіча 13 лістапада 1950 г. Ён зрабіў вялікі ўнёсак у развіццё нацыянальнай культуры, і Беларусь даражыць яго музычнай спадчынай.

 

 

ФёдарПалачанін, членСаюзапісьменнікаўБеларусі.

 
 
Чтобы разместить новость на сайте или в блоге скопируйте код:
На вашем ресурсе это будет выглядеть так
9 лістапада споўніцца 110 гадоў з дня нараджэння беларускага кампазітара, хормайстра і фалькларыста Несцера Сакалоўскага. Нарадзіўся ён у вёсцы Вешкі Докшыцкага...
 
 
 


Архив (Разное)

21.by в социальных сетях

Свежие газеты

13.11.2018
Mir24.TV Belarus
Івацэвіцкі веснік
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Міёрскія навіны
Патриот (Ушачи)
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Лоевский край
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Lida.Info
Заря над Неманам
Свислочская газета
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Soligorsk News
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Кричевская жизнь
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
Новы дзень (Жлобин)
Перамога (Дятлово)
14.11.2018
Mir24.TV Belarus
Івацэвіцкі веснік
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Чырвоны прамень
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Лоевский край
Mlife
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Lida.Info
Заря над Неманам
Свислочская газета
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Soligorsk News
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Кричевская жизнь
Асiповiцкi край
Новости Хотимска
Новы дзень (Жлобин)

© 2004-2018 21.by
Яндекс.Метрика