Анёл-абаронца Шчучынскага палаца. 21.by

Анёл-абаронца Шчучынскага палаца

Размер текста:
A
A
A

Пенсiянер Уладзiмiр ГЛАЗ адважна змагаецца за аднаўленне палаца князя Францiшка Ксаверыя Друцка-Любецкага, iнiцыятара будаўнiцтва Аўгустоўскага канала

Такiх, як Уладзiмiр Іванавiч Глаз зазвычай не любяць мясцовыя чыноўнiкi. Праблемаў ад яго шмат. Пiша лiсты ў аблвыканкам, ездзiць у Мінск, раздае школкам i садкам саджанцы грэцкiх арэхаў, патрабуе спынiць разбурэнне старадаўняга палаца... Карацей, не дае чыноўнiкам спакойна працаваць: наклiкае праверкi, прыцягвае ўвагу грамадскасцi. Але калi спытаць у каго ў Шчучыне дарогу да яго дома, то пакажа кожны. I дадасць: "Малайчына наш Iванавiч, дае iм прыкурыць!.."

Ва Уладзiмiра Глаза — ахайны дом, вялiкая гаспадарка, цэлая плантацыя грэцкiх арэхаў. Сёння Глазу 83 гады.

— Хутка памiраць ужо, — кажа ён. — Але ёсць у мяне яшчэ няскончаная справа — трэба дабiцца аднаўлення палаца Друцка-Любецкiх XVIII стагоддзя, перлiны нашага роднага Шчучына. Нiкому асаблiвай справы няма да яго. А я не магу назiраць, як палац гiне. Мой бацька ў князя ветэрынарам працаваў, я на княскiм малацэ вырас...

Анёл-абаронца Шчучынскага палацаКсавера Друцка-Любецкага Уладзiмiр Iванавiч згадвае з расповедаў бацькi.

— Заробак у бацькi быў 90 злотых — а гэта добрая карова. Працаваў бацька добра — каровы давалi па 40 лiтраў малака. Вымя па зямлi цягнулася — дык чыстымi прасцiнамi падвязвалi! Нас, дзетак, было трое. I вось аднойчы спатыкае князь Ксаверы майго бацьку i кажа: "Я ведаю, што вы робiце ў нас ветэрынарным урачом, i два гады ў вас падзяжу няма. З сённяшняга дня будзеце атрымлiваць на кожнага дзiцёнка па лiтру малака штодня". Я сам асабiста хадзiў — у святы, у выхадныя — заўсёды. Быў такi збанок на тры лiтры — я прыходзiў на ферму, мне налiвалi... Добры быў князь, дзякуй Богу паспеў уцячы на самалёце... А адмiнiстратараў яго ў Сiбiр саслалi, каго ўвогуле расстралялi...

Падыходзiм з Уладзiмiрам Iванавiчам да палаца. Ён абгароджаны будаўнiчым плотам, якi вось-вось павалiцца. Накрыты добрым новым дахам, вокны — шклопакеты.

— Два мiльёны кожнае каштуе!.. — кажа мне вартаўнiк палаца. І вiтае Уладзiмiра Iванавiча як гаспадара. — Мы тут во як маглi прыбралi, падлогу падмялi...

У сярэдзiне палаца страшны вэрхал. Старыя павырываныя вокны ляжаць тут жа ў пакоях. Столi правiслi, на iх — старадаўняя прыгожая ляпнiна... У холе — шыкоўная драўляная столь з выразанымi ўзорамi. Такiя ж парталы вакол дзвярэй. Самiх дзвярэй чамусьцi няма...

— Уладзiмiр Iванавiч, а праўда, што вы наверх пiсалi? — пытаюся ў Глаза.

— I пiсаў, i быў там!.. Першы раз як паехаў, у 2002 годзе, дык мне сказалi: не перажывайце, Уладзiмiр Iванавiч, едзьце дадому, мы вам камiсiю прышлем. I, слухайце, вярнуўся, а праз колькi дзён прылятае мне пад дом "рафiк" — i адтуль выходзяць 6 чалавек, такiя важныя, у касцюмах...

— Вы Глаз?

— Я

— Сядайце, паедзем глядзець палац!

А адзiн ззаду iдзе, пазiрае на маю дагледжаную хату, i цiхенька кажа: "А я думаў, што тут якi бомж цi забулдыга жыве! А ён во якi гаспадар!.."

Правёў Уладзiмiр Iванавiч высокiм гасцям экскурсiю, тыя i паехалi. Праз месяц — прывозяць бляху на дах, склалi ў двары школы № 2. Ляжыць яна год, ляжыць два... Пачала псавацца... А ў палацы тым часам дах цячэ, усё абвальваецца... Пачалi працы, знялi стары дах — i стаiць палац. А дождж як даў — пачало залiваць, вады па калена, паркет уздыбiўся, столь прасела...

— Я як пабачыў, тут жа сабраўся — i ў Гродна да Саўчанкi (старшыня аблвыканкама. — Г.Л.) А там на ўваходзе два мiлiцыянеры мяне не пускаюць. Я тады раззлаваўся, кажу: "У мяне дзяржаўныя справы, мая Радзiма прападае!.." Расштурхаў iх (я ж у войску служыў) — i да старшынi. А там якраз нейкая нарада была ў вялiкай зале. Я залятаю, старшыня нахмурыўся: "Вам чаго?" А я аж трасуся i кажу: "Спадар Саўчанка, у нас у Шчучыне палац разбураецца, гiсторыя нашай Беларусi руйнуецца". Тады Саўчанка даручыў весцi нараду свайму намеснiку, а сам пайшоў са мной у кабiнет — i ўважлiва выслухаў. Затэлефанаваў галоўнаму будаўнiку Гродзенскай вобласцi: заўтра дакладзеш! На другi дзень узялiся за працу — i накрылi. Таму Саўчанка — гэта мне як брат родны! Дзякуй яму!..

Анёл-абаронца Шчучынскага палаца   Аднак увесь панскi паркет у вынiку пайшоў на сметнiк — а падлогу залiлi бетонам... Былi i iншыя праблемы, з якiмi Уладзiмiр Iванавiч другi раз ездзiў у Мiнск.

— Прыняў мяне нейкi чыноўнiк. Я кажу: "Прашу ў вас дапамогi: панскi палац разбураецца!" А ён адказвае: "Добра, дапаможам. Дамо табе тры бульдозеры i два самазвалы, i не будзе больш праблемы. Пасадзiм там лес". Я не стрымаўся! Ты, кажу, сядзiш тут — а табе з такiмi развагамi ў калгасе на печы сядзець трэба! Ён ажно збялеў, вочы закацiлiся, за валiдол схапiўся. Я спужаўся, што ён памрэ зараз — i ўцякаць дахаты!..

...Уся гэтая гiсторыя нагадвае фельетон. I варта было б усмiхнуцца, калi на карце не стаяў бы лёс старадаўняга палаца, якi перажыў некалькi войнаў, пабачыў шмат сваiмi неакласiцыстычнымi вокнамi. Некаторыя чыноўнiкi лiчаць Уладзiмiра Глаза ледзьве не апантаным вар'ятам. А мне падумалася: дай Бог кожнаму нашаму палацу i сядзiбе такога вось вар'ята. Такога вось анёла-абаронцу.

Глеб ЛАБАДЗЕНКА.

Фота аўтара.

Шчучын.

 

ЗВАНОК ЧЫНОЎНIКАМ

"Не згадвайце пры мне гэтае iмя!.."

Каб даведацца меркаванне шчучынскiх чыноўнiкаў адносна рэстаўрацыi палаца, я затэлефанаваў спачатку намеснiку старшынi райвыканкама па iдэалогii Iвану САКАЛОВУ.

— Iван Юльянавiч, я бачу, што шмат што ўжо зроблена: накрыты дах, замененыя вокны. Цi не спынiцца ўсё на гэтым?

— Мы не ставiм задачу спыняць працы. Аднак у гэтым годзе фiнансавання няма, i пакуль працы перапыненыя. Галоўнае — што зрабiлi дах i адвялi ваду. Мы разумеем, што будынак трэба захаваць.

— Я ведаю, што калi мянялi дах, дык колькi часу палац стаяў без даху i яго залiло вадой — паркет знявечыўся, столi праселi...

— А хто гэта вам сказаў?

— Я сам бачыў.

— Гэта зацякала да гэтага. Можа, там што i патрапiла ад дажджу... Заўжды, калi рамонтныя работы, так можа быць...

— Iван Юльянавiч, я размаўляў са шчучынцам Уладзiмiрам Iванавiчам Глазам, якi актыўна займаецца гэтым пытаннем. Наколькi ён дапамагае мясцовым уладам у справе аднаўлення палаца?

— А чым ён можа дапамагчы? Ён звяртаўся да нас: паеду ў Польшчу, арганiзуйце вiзу. Казаў, што пасля гэтага грошы пальюцца вадой на аднаўленне. Арганiзавалi — i што? Нiхто нiчым не дапамог...

— А колькi грошай, дарэчы, ужо пайшло на аднаўленне?

— Перазванiце начальнiку аддзела адукацыi Уладзiмiру Раманавiчу, ён падкажа. Запiшыце нумар...

Тэлефаную Уладзiмiру Раманавiчу Дубку:

Уладзiмiр Раманавiч, чаму палац перадалi на баланс менавiта аддзела адукацыi?

— Бо пасля аднаўлення ў iм плануецца зрабiць Цэнтр творчасцi дзяцей i моладзi.

— Падкажыце, колькi грошай ужо пайшло на аднаўленне палаца?

— З 2005 года — 1 мiльярд 100 мiльёнаў. (Паводле тагачаснага курсу гэта каля 512 тысяч долараў — Г.Л.). Гэтыя грошы былi выдаткаваныя на падставе рашэння аблвыканкама.

— I што зроблена за гэты час?

— Накрыты дах, зроблены вокны, былi працы ў падвальных памяшканнях...

— А колькi грошай яшчэ трэба?

— Цяжка сказаць, бо iндэксы цэнаў мяняюцца. Яшчэ патрэбна мiльярды тры-чатыры дзесьцi. У раённым бюджэце такiх грошай няма. На гэты год было запланавана 1 мiльярд. Але пасля грошы былi знятыя вясной, яшчэ пры першым уразаннi раённага бюджэту. Каб гэтыя грошы былi, мы б далёка прасунулiся... А такiмi тэмпамi мы яго яшчэ гадоў дзесяць будзем аднаўляць.

— Уладзiмiр Раманавiч, а дзе падзелiся ўнутраныя дзверы?

— Тыя, якiя не з'яўлялiся нiякай мастацкай каштоўнасцю, былi вывезеныя на сметнiк. А старыя панскiя знаходзяцца на рэстаўрацыi.

— А старадаўнi паркет дзе падзеўся?

— Ён быў у такiм становiшчы, што апроч печы — нiкуды больш не прыдаўся.

— А паводле маёй iнфармацыi, яго сапсавалi пры замене даху...

— Часткова так... Але ён i так быў у неналежным стане. Ведаеце, калi вайскоўцы ў 1997-1998 годзе пакiдалi палац, яны шмат нашкодзiлi — павыдзiралi плiтку, што-нiшто з сабой забралi. Дах цёк усе гэтыя гады.

— Уладзiмiр Раманавiч, я ведаю, што ёсць у вас такi Глаз...

— Толькi не ўспамiнайце пры мне гэтае iмя!..

— Чаму?

— Не хачу пра яго нiчога слухаць i ведаць! У мяне ад яго адзiн негатыў. У яго душа балiць, гэта зразумела. Толькi зрабiў ён надзвычай мала, але прыпiсвае ўсе зрухi сабе. Праяўляў iнiцыятыву, бударажыў грамадскасць... Крычаў: адкрывайце фонд, я грошы збяру. Адкрылi. Сабралася 3 мiльёны рублёў — i тое, дзякуючы шмат у чым нашаму старшынi выканкама. Я не ведаю, чаго ён дабiваецца — можа, якiя свае пытаннi вырашае?..

 
 
Чтобы разместить новость на сайте или в блоге скопируйте код:
На вашем ресурсе это будет выглядеть так
Пенсiянер Уладзiмiр ГЛАЗ адважна змагаецца за аднаўленне палаца князя Францiшка Ксаверыя Друцка-Любецкага, iнiцыятара будаўнiцтва Аўгустоўскага канала Такiх, як Уладзiмiр Іванавiч Глаз зазвычай не любяць мясцовыя чыноўнiкi. Праблемаў ад яго шмат. Пiша лiсты ў аблвыканкам, ездзiць у Мінск, раздае школкам i садкам саджанцы грэцкiх арэхаў, патрабуе спынiць разбурэнне старадаўняга палаца... Карацей, не дае чыноўнiкам спакойна працаваць: наклiкае праверкi, прыцягвае ўвагу грамадскасцi. Але калi спытаць у каго ў Шчучыне дарогу да яго дома, то пакажа кожны. I дадасць: "Малайчына наш Iванавiч, дае iм прыкурыць!.."
 
 
 


Архив (Новости Общества)

21.by в социальных сетях

Свежие газеты

16.01.2019
Mir24.TV Belarus
Івацэвіцкі веснік
Навiны Палесся
Полесская правда
Пинский Вестник
Двинская правда (Верхнедвинск)
Гарадоцкi веснiк
Днепровская правда (Дуюровно)
Міёрскія навіны
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Lida.Info
Заря над Неманам
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Soligorsk News
Маяк Преднепровья
Радзiма
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Кричевская жизнь
Новы дзень (Жлобин)
Святло кастрычнiка (Мстиславль)
17.01.2019
Mir24.TV Belarus
Івацэвіцкі веснік
Полесская правда
Пинский Вестник
Гарадоцкi веснiк
Днепровская правда (Дуюровно)
Лепельский край
Міёрскія навіны
Клiч Радзiмы
Герой працы
Газета Авангард
Новости Волковыска
Вороновская газета
Ивьевский край
Полымя
Lida.Info
Заря над Неманам
Светлы шлях
Единство
Новости Дзержинска
Нясвижскiя навiны
Слуцк Город
Смалявiцкi край
Маяк Преднепровья
Горецкий вестник
Савецкая вёска
Кировец
Голас Касцюкоушчыны
Кричевская жизнь
Новости Хотимска
Новы дзень (Жлобин)
Святло кастрычнiка (Мстиславль)

© 2004-2018 21.by
Яндекс.Метрика