Полацк стане горадам-музеем

Источник материала:

КУЛЬТУРНЫ ЭКСПЕРЫМЕНТ

Днямі ў Полацку адбылося выязное пасяджэнне Пастаяннай камiсii Савета Рэспублiкi Нацыянальнага сходу Рэспублiкi Беларусь па сацыяльных пытаннях. Падставай для двухдзённай камандзiроўкi сенатараў у старажытны Полацк стала абмеркаванне правапрымяняльнай практыкi новай рэдакцыi Закона Рэспублiкi Беларусь «Аб музеях i музейным фондзе».

— Жыхары горада ўжо шмат зрабiлi для таго, каб паспяхова выканаць спецыяльную комплексную доўгатэрмiновую праграму развiцця Полацка i гiсторыка-культурнага музея-запаведнiка, якая была разлiчана на 2000—2005 гады, — расказвае старшыня Полацкага гарвыканкама Уладзiмiр Тачыла. — Гэта праграма была адобрана прэзiдэнтам нашай краiны. Цяпер горад над Заходняй Дзвiной з’яўляецца месцам, куды з задавальненнем прыязджаюць госцi: штогод у Полацку — адной з святыняў хрысцiянства — бывае каля 300 тысяч паломнiкаў i прыкладна столькi ж наведваюць полацкiя музеi.

Апошнiх, якiя ўваходзяць у склад полацкага гiсторыка-культурнага музея-запаведнiка, пакуль што крыху больш за дзесяць. Але ў блiжэйшыя гады iх колькасць павялiчыцца. Трэба аднавiць страчаныя архiтэктурныя дамiнанты, давесцi да сучаснага ўзроўню iнфраструктуру па абслугоўванню турыстаў. Для ўсяго гэтага распрацавана новая спецыяльная праграма, разлiчаная на 2006—2015 гады. З гарадскога бюджэту ў апошнiя гады актыўна фiнансуюцца рамонт фасадаў, сетак вулiчнага асвятлення, капiтальны i бягучы рамонт асфальтавага пакрыцця, рэканструкцыя гарадскiх паркаў, добраўпарадкаванне набярэжнай Заходняй Дзвiны. Паказальна, што iншагароднiя нават спецыяльна купляюць у Полацку кватэры, каб пасля iх прадаць. Зразумела, знойдзецца шмат жадаючых жыць у горадзе, якi так актыўна мяняецца i добраўпарадкоўваецца.

Цяпер мы разам з членамi Савета Рэспублiкi актыўна абмяркоўваем пытанне аб прапанове Савету Мiнiстраў Рэспублiкi Беларусь: надаць Полацку — найстаражытнейшаму гораду Беларусi — статуса «горада-музея» як непадзельнага гiсторыка-культурнага цэнтра. Гэта будзе першы падобны эксперымент у Беларусi. У яго рамках неабходна стварыць першую ў краiне свабодную эканамiчную турыстычную зону (!). Ёсць у гэтым накiрунку чаму павучыцца ў адмiнiстрацый гарадоў Суздаль, Ноўгарад, Пскоў i iншых. Гэта значыць дзяржаўныя i камерцыйныя структуры, прадпрымальнiкi i народныя ўмельцы змогуць працаваць на больш выгадных умовах, а на зэканомленыя пры льготным падаткаабкладаннi грошы зрабiць яшчэ больш для ператварэння Полацка ў турыстычную Мекку...

Епiскап Полацкi i Глыбоцкi Феадосiй адзначыў высокую ролю мясцовых органаў улады i ўрада рэспублiкi ў аднаўленнi храмаў полацкай зямлi. На думку епiскапа, iнвестыцыi ў духоўнае развiццё чалавека больш важныя, чым укладанне грошай у развiццё прамысловасцi i г.д. Свяшчэннаслужыцель упэўнены ў тым, што, калi цалкам аднавiць архiтэктурны ансамбль Полацка (а не толькi храмы), горад стане адным з найпрыгажэйшых у Еўропе. Полацк унiкальны, яго архiтэктурна-планiровачнае рашэнне ў свой час было прадумана да дробязяў. Мабыць, толькi Санкт-Пецярбург у гэтым пытаннi можа канкурыраваць з Полацкам. Мясцовая дзятва ў школе вывучае унiкальны прадмет, якi называецца «полацказнаўства», таксама выкладаецца «музейная педагогiка». Добра, што ў нашы днi аднаўляюцца страчаныя храмы. У прыватнасцi, 1,5 года таму быў адноўлены i ўрачыста адкрыты калiсьцi разбураны Свята-Пакроўскi храм, дзе цяпер заўсёды шмат вернiкаў.

Намеснiк мiнiстра культуры Рэспублiкi Беларусь Валерый Гедройц падтрымаў iдэю палачан прапанаваць ЮНЕСКО ўключыць помнiкi архiтэктуры Сафiйскi сабор (пабудаваны ў ХI—XVII стагоддзях) i Спаса-Праабражэнскую царкву ХII стагоддзя ў Спiс культурнай спадчыны. Таксама Парламенцкаму сходу Саюза Беларусi i Расii будзе прапанавана фiнансава падтрымаць рэалiзацыю праекта па аднаўленню ў Полацку помнiка героям Айчыннай вайны 1812 года.

Прыняты некалькi месяцаў назад новы Закон «Аб музеях i музейным фондзе Рэспублiкi Беларусь», на думку намеснiка мiнiстра, цалкам адпавядае патрабаванням часу. Цяпер неабходна прадумаць распрацоўку ўстарэлай нарматыўнай базы, якая выкарыстоўваецца яшчэ з савецкiх часоў. Вельмi важным крокам стане распрацоўка сiстэмы ацэнкi дзяржаўных каштоўнасцяў, якiя захоўваюцца ў музеях. У прыватнасцi, калi на Захадзе цэны, напрыклад, на археалагiчныя знаходкi «фармiруюцца» на аўкцыёнах, у Беларусi такога вопыту няма. Плануецца прапанаваць мясцовым органам улады фiнансаваць закупкi экспанатаў для раённых музеяў (на базе абласных), камп’ютарызацыю фондаў правiнцыйных музеяў.

Аляксандр ПУКШАНСКI.

Полацк—Вiцебск.