Сяргей ВЕЧАР: «Сто тысяч наведвальнiкаў у год — гэта не мяжа!»

Источник материала:

— Сяргей Уладзiмiравiч, што турбуе вас як дырэктара больш за ўсё?

— Тое, што музей на сёння не можа паказаць свайму наведвальнiку, у тым лiку i замежным гасцям нашай краiны, усё багацце i разнастайнасць фондавых калекцый, якiя сведчаць аб адметнай гiсторыi Беларусi. Пакуль што адсутнiчае цэльная экспазiцыя. Фонды музея размешчаны ў арандаваных памяшканнях музея гiсторыi Вялiкай Айчыннай вайны ў вельмi складаных умовах.

У маi 2003 года фонды наведаў кiраўнiк нашай дзяржавы А. Лукашэнка, азнаёмiўся з рэальным становiшчам спраў, следствам чаго стала распараджэнне аб перадачы ў аператыўнае кiраванне Мiнiстэрству культуры пад музей большай часткi будынка па вул. Фрунзе, 19, якi раней займалi ваенныя. Будынак, дарэчы, з’яўляецца выдатным узорам архiтэктуры класiцызму ХIХ—ХХ стст. палацавага тыпу i добра падыходзiць для музея. Ужо распрацавана i прайшла экспертызу неабходная дакументацыя на рэканструкцыю аб’екта i прыстасаванне яго для захавання фондаў, размяшчэння экспазiцыйна-выставачных залаў, дзейнасцi рэстаўрацыйных майстэрань i г.д. Дастаткова новым падыходам будзе вылучэнне значнай плошчы для адкрытага захавання найбольш цiкавых калекцый i экспанатаў. Гэта перш за ўсё калекцыi зброi i вайсковага рыштунку, вырабаў з каштоўных металаў, мастацкага шкла, этнаграфii i iнш. Павiнна знайсцi належнае адлюстраванне i сучасная гiсторыя незалежнай Беларусi. Будзе лагiчным i правiльным i ў рэчышчы сучасных музейных тэндэнцый, калi наведвальнiк зможа пасля знаёмства з экспазiцыяй пасядзець за кубачкам кавы ў музейнай кавярнi.

Вось такiя мары-летуценнi, але мушу зазначыць, што яны маюць пад сабою рэальны грунт. Мiнiстэрства культуры робiць усё магчымае, каб праект патрапiў у iнвестыцыйную праграму. Асвоiць будынак на вул. Фрунзе — наша галоўная, так бы мовiць, стратэгiчная задача.

— Цi закрануць абнаўленчыя работы iншыя аб’екты музея?

— Так. Да канца года трэба ажыццявiць рамонт будынка, у якiм знаходзiцца наш адзiны фiлiял — Дом-музей I з’езда РСДРП. У вынiку мы будзем мець новую экспазiцыю, пашыраную выставачную залу i лепшыя ўмовы працы для калектыву фiлiяла. Небеспадстаўна разлiчваем, што пасля рамонту ён зможа i ў iмiджавым, i ў фiнансавым плане прыносiць значна большую аддачу.

— А што яшчэ робiцца для развiцця музея?

— Наш музей як брэнд павiнен быць больш пазнавальны i вядомы ў рэспублiцы. Таму асноўны ўпор неабходна рабiць на далейшае развiццё сучасных формаў i метадаў працы з насельнiцтвам, удасканальванне ўзаемадзеяння са сродкамi масавай iнфармацыi. Ужо цяпер на ўзбраеннi супрацоўнiкаў цiкавыя цыклы музейна-педагагiчных заняткаў з элементамi iнтэрактыўнасцi, наладжаная сiстэма выязных мерапрыемстваў у навучальныя ўстановы i на прадпрыемствы...

Наш музей ахвотна супрацоўнiчае з калегамi з рэгiёнаў у галiне выставачнай дзейнасцi. Плануем пашыраць спектр прапануемай сувенiрнай прадукцыi. Гэта будуць як буклеты, паштоўкi i iншыя папулярныя выданнi аб гiсторыi музея, яго рарытэтах, так i навуковыя выданнi (каталогi, зборнiкi навуковых артыкулаў) з адпаведным цэнавым дыяпазонам. Прыцягальнасцi музея спрыяюць такiя акцыi, як «Ноч музеяў», якая прайшла сёлета разнапланава i адметна.

Аднак нiякiя самыя разнастайныя формы работы не заменяць пастаяннай экспазiцыi. Яе трэба ствараць паступова, але мэтанакiравана, зала за залай, спачатку ў асноўным будынку па вул. К. Маркса, 12. У блiжэйшы час будзе дапрацавана навуковая канцэпцыя экспазiцыi з улiкам вылучаных дадатковых плошчаў.

— Як, на ваш погляд, развiваюцца беларускiя музеi ў параўнаннi з еўрапейскiмi?

— Мы ўсе iдзём аднымi i тымi ж шляхамi, але з рознай хуткасцю. Айчынныя музеi яшчэ толькi пачынаюць праходзiць навуку выжывання i развiцця ў рынкавых варунках. Велiзарная частка нашых нацыянальных здабыткаў расцярушана за стагоддзi па iншых краiнах. Але ў беларускiх музеяў напрацаваны добры вопыт i ёсць немалы навуковы i iнтэлектуальны патэнцыял. Апроч таго, не трэба скiдваць з рахунку i адчувальную падтрымку музейнай справы на дзяржаўным узроўнi, пра што сведчыць шмат прыкладаў. Таму, нягледзячы на згаданыя неспрыяльныя абставiны, нашы музеi здольныя на належным узроўнi адлюстраваць мiнуўшчыну i сучаснасць краiны ў цэнтры Еўропы пад назвай Беларусь.

— А як вы ацэньваеце навуковы патэнцыял гiстарычнага музея?

— Як досыць высокi. На карысць такой ацэнкi рэгулярны ўдзел супрацоўнiкаў музея ў навуковых канферэнцыях, у тым лiку i за межамi краiны. Музей выдае зборнiк навуковых прац супрацоўнiкаў пад назвай «Музейны веснiк» — выйшла ўжо тры нумары, рыхтуецца чацвёрты.

— Чым музей збiраецца здзiвiць сваiх гасцей у блiжэйшы час?

— Найперш шэрагам экспазiцыйна-выставачных праектаў, якiя прапануюць увазе публiкi ўнiкальныя фондавыя матэрыялы, некаторыя з якiх нiколi не экспанавалiся. Варта назваць срэбныя вырабы, грашовыя i грашова-рэчавыя скарбы, партрэты гiстарычных дзеячаў мiнулага, зброю, гiстарычныя касцюмы, касцяныя вырабы i шмат iншага. Плануецца i некалькi мiжнародных выставак. Карацей кажучы, восень абяцае быць насычанай, таму раю ўсiм цiкаўным сачыць за рэкламай.

Гутарыў Уладзiмiр СЦЯПАНАЎ.