ДОБРЫЯ ЛЮДЗI

Источник материала:

Мой тата шмат у што верыў. Ён верыў у Беларусь i беларускую мову. Верыў, што ён назаўсёды застанецца ў нашай лiтаратуры. Верыў, што пiсаць кнiгi — ягонае прызванне, што яму наканавана быць лiтаратарам, што Дзева Марыя зрабiла яму такое даручэнне. Яму было лягчэй, чым мне. Бо я не веру ў Беларусь, як iдэал. Бо прырода i Бог для мяне тоесныя паняткi. Бо я спадзяюся на чалавечы розум, а з-за гэтага шмат у чым i кiм расчароўваюся. Але, як i тата, я вельмi люблю вобраз Дзевы Марыi, створаны хрысцiянскiмi мастакамi i лiтаратарамi.

Шурава i масаж

У радыёжурналiсткi — Наты Шуравай — забалела шыя. Моцна так, востра забалела, да зiхоткiх шарыкаў уваччу. Можна ўявiць, як заперажывала Шурава, бо для радыёжурналiсткi шыя — працоўны iнструмент. I вырашыла Ната Шурава знайсцi найлепшага масажыста для сваёй шматпакутнай шыi. Патрабаванняў да масажыста было шмат, таму i знайшоўся ён не адразу. Але ж адшукаўся, i пасля першага сеанса Натава шыя адчула палёгку. А вось другога сеанса ў Шуравай не было, бо з масажыстам здарылася непрыемнасць. Масажыст любiў маржаванне, любiў з тоўстага лёду скакаць у пякуча-сцюдзёную ваду. Ён маржаваўся цэлую зiму. Асаблiвым шыкам лiчылася купанне на розныя рэлiгiйныя святы, кшталту Калядаў ды Вялiкадня. На праваслаўнае Хрышчэнне i здарылася тая неспадзеўка. Калi масажыст вылазiў з ледзяной пелькi, дык незнарок схапiўся рукамi за сталёвыя парэнчы. Даланёвая скура масажыста там, на сталёвых трубах, i засталася. Масажыст згубiў свае асноўныя працоўныя прылады, а журналiстка Шурава згубiла масажыста, а шыя, што самае крывое i крыўднае, страцiла добрага лекара-кастаправа. Такая вось просценькая гiсторыя адбылася ў нашай сталiцы з радыёжурналiсткай i масажыстам. Толькi не пераймайцеся... Рукi масажыста загаiлiся. Шыя радыёжурналiсткi вылекавалася iншым доктарам. Але ж першы масаж Ната Шурава запомнiла назаўжды, бо першы масаж — гэта як страта дзявоцкасцi, цi накшталт гэтага.

Вольга i шнар

Дачка Вольга вярнулася з Амерыкi. Мы сядзiм у кавярнi i спрабуем пагаварыць. Так склалася, што мы мала гаворым. «Што за шнар у цябе на лобе?» — «А-а-а... У дзяцiнстве, бегла i ўдарылася аб дрэва, аб нiзкi сук». Мне хочацца дакрануцца да шнара на лобе маёй дваццацiдвухгадовай дачкi. «Балела?» — «Не помню. Напэўна, балела, крывi было шмат». Мы не ведаем, пра што нам гаварыць. Мы мала гаварылi ў гэтым жыццi. Аднаго разу мы зусiм не гаварылi семнаццаць гадоў.

Юрась i рэалiзм

Вопратка! Колькi пра яе сказана i напiсана! Колькi грошай на яе сыходзiць! А гэтае таямнiчае слова «гламур» у 99% прагаворваецца менавiта пра адзежу. Толькi гэтым разам я распавяду не пра фасоны i ўзоры, не пра стылiстыку i наватарства ў модзе, а пра матэрыялы. Сам я люблю лён, але ёсць людзi, што любяць скураныя вырабы. Ну любяць яны скуру свiннi цi быка, гэта яшчэ магу неяк зразумець, а былi ж i такiя, што любiлi вырабы з чалавечай скуры. Яны шылi сабе пальчаткi менавiта з чалавечай скуры. Яны нацягвалi чалавечую скуру на лямпавы абажур. I пад тым абажурам чыталi кнiгi. У гэта цяжка паверыць. А цi лёгка паверыць у тое, што адзiн чалавек заганяе другога чалавека ў газавую камеру? Шызафрэнiя, шыза поўная, яна i называецца вайною. Часам у чалавецтва цямнее розум, чалавецтва абрынаецца ў сусветную бойню. I чалавечая скура на той бойнi робiцца падобнай да скуры жывёлы. I толькi тады, калi скончыцца вайна, робiцца млосна ад аднаго выгляду пальчатак, пашытых з чалавека. Нацысты шылi сабе такiя пальчаткi, бо яны самi сябе пераканалi, што палова чалавецтва горшая за свiней i быкоў. Вар’яцтва, адназначна. Але гэта ўсё гiсторыя, мiнулае, успамiн... А што ў нас, цяпер i тут з матэрыяламi для вопраткi?.. Тут i цяпер iнсiтны шызарэалiст Юрась пiша пра вопратку такое: «Перад тым як нарадзiцца, замест вопраткi мы носiм уласную мацi». Шызарэалiст ён i ў Германii — шызарэалiст, i ў Беларусi ён — шызарэалiст. Шызы ў аматарскага шызарэалiста не меней, чым у шызарэалiста прафесiйнага. Шызы ў iх хапае. Але прафесiйны шыз, хутчэй за ўсё, напiсаў бы пра свой вопыт i не выходзiў бы на абагульненнi ў выглядзе таталiтарнага «мы». Юрась лезе на гэтае «мы», як жаба на корч. Ён разважае пра вопратку, пашытую з уласнай мацi, i не разумее, адкуль у такiх развагах ногi растуць. I мне хочацца такому рэалiсту справiць строй з негабляваных дошак, але я адмаўляюся ад гэткага iмпульсiўнага жадання. Хай сабе шые апранахi з чаго зможа, бо, я перакананы, ён можа зусiм мала; ён, я ўпэўнены, амаль нiчога не можа, акрамя таго, як вярзцi несусветныя глупствы. Адзiнае, што мяне сапраўды засмучае: усё гэта зусiм не смешна.

Шубiн i няўежнасць

У гiсторыi рускага мастацтва ёсць скульптар Шубiн, аўтар бюстаў... Напiсаць пра Шубiна мяне прымушае адно невялiчкае адкрыццё. Шубiн быў здатны ператварыць камень у пельмень. З каштоўнага i высакароднага мармуру ён вырабляў склiзкiя, блякла-блакiтныя пельменi з вушкамi i кiрпатымi носiкамi. Гледзячы на бюсты, выштукаваныя Шубiным, не можаш не здзiвiцца падабенству царскай элiты да халодных няўежных пельменяў.

Чайка i космас

Як толькi я даведаўся, што астранаўты высадзiлiся на Месяц, мне зрабiлася прыкра. Нехта ходзiць па Месяцы? Прыкра. Нiякага гонару за чалавека я тады не адчуў, i цяпер не ганаруся тым, што чалавек скакаў па Месяцы. А вось сабаку Чайку, што згарэла ў ракеце, мне было шкада i тады, i цяпер.

Iспанец i акуляры

Ранiца. На пляжы пустэльна. Каля нiзкiх хваляў басцяюцца некалькi збiральшчыкаў ракавак i каменьчыкаў. Рамантычная iдылiя. Вада халодная, i даводзiцца плыць хутка. Плыву i плыву. Заплываю далёка, разварочваюся i бачу, як адзiн збiральнiк ракавак схiляецца над маiмi рэчамi. Усё ў мяне таннае, старое, пляжнае, акрамя акуляраў. Ён крадзе акуляры. Я так далёка ў моры, што нават крычаць бессэнсоўна. Ён хутка сыходзiць з пляжа, чырвоная майка хаваецца за скалою. Я выходжу з мора. Так, сапраўды, вырадак скраў мае дарагiя акуляры. Расстройвацца? Трэба крыху паперажываць, бо акуляры мне падарыў на дзень нараджэння брат. Iду ў гатэль i крыху перажываю. Не за сябе i не за акуляры, а за тое, што брат расстроiцца. Адаслаў яму SMS-ку: «На пляжы ўкралi акуляры, што ты падарыў!» Праз хвiлiну адказ: «Учора цесць пабiў жончын мэрс». — «Моцна пабiў?» — «Заднiя дзверы памялiся, i ўсё шкло павылятала...» Во! А я пра нейкiя акуляры.

Дэрыда i непаразуменнi

Жак Дэрыда баяўся, што яго не зразумеюць. Ён скажа, а яго не так зразумеюць. На гэтым страху, на гэтым непаразуменнi ён выбудаваў цэлую тэорыю пра супярэчныя сэнсы, якiя тояцца ў словах. Чытаючы Дэрыду, сам пачынаеш баяцца, што нечага не разумееш. Тэорыя Дэрыды заразная, як гепатыт. У старым узросце яна смяротная, невылечная, а ў маладосцi яе лёгка вылекаваць. Чытаючы Дэрыду, хочацца стаць маладым i выкiнуць на сметнiк усе непаразуменнi, недавыказанасцi i недаказанасцi. Зрэшты, вера ў словы не зашкодзiць у любым узросце.