Лiтаратурная анкета «Звязды»

Источник материала:

1. Якой вам бачыцца будучыня беларускай лiтаратуры?

2. Хто, на ваш погляд, вызначае сёння аблiчча беларускай лiтаратуры: у прозе, у паэзii, у драматургii, у лiтаратурнай крытыцы?

3. Хто ён, герой нашага часу — з пункту гледжання пiсьменнiка?

Нiна ШКЛЯРАВА, паэтка, г. Гомель:

1. Будучае беларускай лiтаратуры бачыцца мне ў яднаннi ўсiх творчых сiл Беларусi, у iх запатрабаванасцi як на сваёй Радзiме, так i за яе межамi. Без падтрымкi дзяржавы тут не абысцiся.

...Уяўляю заўтрашнi дзень: iду па гораду — i ў любым газетным кiёску магу купiць «ЛiМ», «Краязнаўчую газету», часопiс «Роднае слова»... А ў гэты час па радыё i тэлебачанню, ва ўсiх перыядычных выданнях праводзяцца лiтаратурныя конкурсы i чытаннi. I галоўнае — выдаюцца кнiгi. Сам пiсьменнiк iдзе ў народ, робiць прэзентацыю i сваiмi вачамi бачыць, наколькi зацiкавiлiся яго творам людзi.

Асабiста я веру, што беларуская лiтаратура калi-небудзь стане адкрыццём для цэлага свету — як i наша беларуская мова, якая не згубiла сваёй повязi з iншымi славянскiмi мовамi. Думаю, што на аснове беларускай лiтаратуры адбудзецца адраджэнне шматвяковай славянскай гiсторыi i культуры.

2—3. Аблiчча беларускай лiтаратуры зараз вызначаюць тыя пiсьменнiкi, якiя клапоцяцца аб вартасцях сваiх твораў, а не толькi аб уладжваннi свайго дабрабыту. Хоць гэта таксама важна, але ж не важней за ўласную годнасць!

Трэба знайсцi ў сабе сiлы пiсаць нават тады, калi здаецца, што гэта нiкому ўжо не трэба. Пiсаць — i клапацiцца аб узроўнi напiсанага. Таму што твае творы — перш за ўсё адлюстраванне тваёй душы i твайго таленту. У гэтым сэнсе я схiляюся перад паэзiяй Анатоля Грачанiкава, Анатоля Сыса, Яўгенii Янiшчыц, Рыгора Барадулiна, Мiколы Мятлiцкага, Раiсы Баравiковай, Алеся Разанава, Таiсы Бондар...

На скрыжаваннi дзвюх культур — беларускай i рускай — расце цiкавасць людзей да беларускай мовы. Бо на ёй годна i велiчна гучаць пераклады з любой мовы свету, у тым лiку i са старарускай мовы. Напрыклад, «Слова пра паход Iгаравы». Новымi, незвычайнымi гранямi пералiваюцца на мове Купалы i Коласа вершы нашых рускамоўных аўтараў Фелiкса Мыслiцкага, Iвана Бiсева, Алены Агiнай, Алега Ананьева, iншых.

З празаiкаў мне даспадобы творы Уладзiмiра Караткевiча, Мiхася Стральцова, Iвана Шамякiна; гiстарычныя раманы Вольгi Iпатавай i проза Генрыха Далiдовiча, а таксама кнiга «На мяжы» нашага земляка Уладзiмiра Гаўрыловiча.

Драматургiю ведаю горш. Маё пакаленне вернае Андрэю Макаёнку. Ходзiм у Гомельскi драматычны тэатр i на прэзентацыi Васiля Ткачова. Цiкавы для мяне i малады творца Андрэй Курэйчык, i больш сталыя сцэнарысты i драматургi Аляксей Дудараў, Георгiй Марчук, Сяргей Трахiмёнак.

Крытыка, на жаль, адстае. Часта можна сустрэць артыкулы Алеся Марцiновiча i Алеся Карлюкевiча. Слушна выступае на старонках газет i часопiсаў пiсьменнiк Юрый Фатнеў. Кранае разважлiвая публiцыстыка Яўгена Каршукова... Але ўсё ж па-за ўвагай iншы раз застаюцца значныя з’явы ў беларускай лiтаратуры — напрыклад, кнiга паэзii «Ксты» Рыгора Барадулiна, а таксама навiнкi выдавецтваў. Лiчу, што абыякавасць да творчасцi пiсьменнiка, яго незапатрабаванасць губiць не толькi творчасць, але i самога аўтара як асобу... Таму i ствараецца ўражанне, што галоўны герой нашага часу — гэта народ, што, як зацюканы апостал, пераходзiць з аднаго твора ў другi ў пошуках... самога сябе.

Галоўным героем, па майму глыбокаму перакананню, павiнна быць Радзiма, родная зямля — як гэта i вядзецца спрадвеку. I вядома, чалавек з усiмi сваiмi слабасцямi, якi годна жыве на сваёй зямлi, любiць яе i не замiнае дарогу iншым.

Хай мастак усiм малюе неба,

Хай мой верш да неба даляцiць,

Хай святар памолiцца як трэба,

Хай пачуе Бог, каб з намi быць.

Падрыхтавала Таццяна ПАДАЛЯК.